به نام خدای مهربان
هنگامی که داشتم بیوشیمی را مطالعه میکردم ،
در مورد تشخیص ایزومری آلفا و بتا و نیز ایزومری
L&D
به مشکل برخورد کردم
خیلی بررسی کردم
از
PubChem و ChemSpider
تا رفرانس های لنینجر و هارپر و کتب شیمی
،
جواب قانع کننده و منطقی ای پیدا کردم که در ادامه میخواهم با شما به اشتراک بگذارم ،
..................................................................................................................................................
اگر دوست داشتید قبل از ادامه این مطلب ، لینک ویدیو زیر رو کلیک کنید و هر چهار قسمت مربوط به این عنوان رو در کانال آپاراتی من مشاهده کنید ، سپس متن را مطالعه کنید ، در این چهار قسمت توضیحات کاملی رو در مورد ساختار هاورث و مسائل پیرامون آن ارائه کرده ام ،سپس بعد مشاهده اگر متن را مشاهده کنید به نظرم نتیجه بهتری برایتان خواهد داشت .
اگر هم سوالی داشتید ، من رو مطلع سازید .
..................................................................................................................................................................................................
تشخیص آنومری آلفا و بتا ، طبق رفرانس لنینجر می بایست به این صورت عمل کنیم که ،
ابتدا کربن آنومری یا کربن عاملی را پیدا کنید ،
سپس به دنبال گروه هیدروکسیلی بگردید در مولکول حلقوی ، که به آخرین کربن کایرال ( ترجیحا شماره بیشتر
) متصل باشد ،
به این قانون بالا خیلی دقت کنید ، یعنی اینکه اولین باید به دنبال کربن کایرال بگردید ، در ثانی اون کربن کایرالی
که پیداش کردید باید مستقیما به هیدروکسیل وصل باشد ، اگر چندتا کربن اینجوری داشتید ،بیشترین شماره را مدنظر قرار بدهید .
حالا هیدروکسیل متصل به کربن عاملی و هیدروکسیلی که پیدا کردید رو نگاه کنید ،
اگر در یک سمت بودند یا هم جهت بودند ، بگید آنومر از نوع آلفا ،
اگر در سمت های مخالف بودند یا غیر هم جهت بودند ، بگید آنومر از نوع بتا ،
با مثالی در انتها کل مفهوم را برایتان تشریح می کنم ، و البته خودتان هم بایستی تمرینش کنید ،
در مورد ایزومری
L&D
هم به این صورت در نظر بگیرید ،
چپ......بالا
راست.......پایین
یعنی اگر مثلا هیدروکسیل شما در حالت خطی به طرف چپ بود ، وقتی ساختار حلقوی مربوطه رو رسم میکنید ، هیدروکسیل به طرف بالا قرار میگیرد ،
در مورد راست هم همینجور ،
حالا وقتی قندی را که حلقوی است به شما ساختارشو میدهند و ازتون میخوان که ، ایزومری L&D اش رو تعیین کنید ،
شما معکوس فکر کنید ، یعنی بالا ..... چپ ،
پایین ..... راست ،
به قول انگلیسی ها اینجوری حفظ میکنن این قانون رو
Downright ..........Uplifting
حالا یعنی اینکه با توجه به نوع مولکولی که دارید ، و معکوس استفاده کردن این قانون برای کربن ماقبل آخر ، یا حتی کربن قبل اون ،
مکان گروه هیدروکسیل رو در حالت خطی حدس بزنید و بگید که اگر طرف راست بود ایزومری
D
اگر طرف چپ بود ایزومری
L
احتمال میدهم که نیاز هست در تمرین و مثال برایتان توضیح بدهم ،
به این مولکول دقت کنید ،
اگر اطلاعات پایه بیوشیمی و شیمی آلی تون مناسب باشه ،بطور کاملا ساده و ابتدایی توضیح میدهم
میتونید توضیحاتی که در زیر میدهم برایتان بسیار راهگشا باشد ،
کربن عاملی ما شماره 2 گرفته است ، لذا به صورت پایه ای قند فروکتوز می باشد ،
و چون شش ضلعی است ، بنابراین پیرانوز می باشد ، یعنی فروکتوپیرانوز است ،
حالا ،
هیدروکسیل متصل به کربن عاملی گویا داره میره پشت صفحه ،
این مشخص شد برید گام دو
هیدروکسیلی را پیدا کنید که متصل به کربنی کایرال باشد و اگر هم چندتا بود شماره بزرگتر رو در نظر بگیرید ،
کربن 6 نه کایرال هست و نه هیدروکسیل داره چرا که هیدروکسیلش در ساختار حلقه شرکت کرده است ،
کربن های پنج و چهار و سه هم هر سه کایرال اند و هر سه هیدروکسیل هم دارند اما ما کربن شماره پنج را در نظر میگیریم ،
هیدروکسیل متصل به کربن شماره پنج گویا داره میاد به طرف ما و بیرون صفحه ،
حالا این هیدروکسیل با هیدروکسیل متصل به کربن عاملی هم جهت نیستند و در جهات مختلفی قرار دارند ،
طبق گفته ی لنینجر ، در این حالت آنومری بتا هست ،
پس یک قطعه دیگر از پازل حل شد ،
بتا فروکتوپیرانوز هست ،
آخرین قطعه پازل رو حل کنیم و تمام ،
ایزومری
D&L
ببینید معکوس فکر کنید ،
میخواهیم از این حالت حلقوی برسیم به حالت فیشر و خطی اش ،
همانطورکه می دانید هیدروکسیل متصل به کربن ماقبل آخر در حالت خطی ،
اگر به طرف راست بود ، ایزومری از نوع دی می باشد ،
و اگر به طرف چپ بود ، ایزومری از نوع اِل می باشد ،
در اینجا هیدروکسیل متصل به کربن شماره 6 در حلقه زایی شرکت کرده ،
و ما طبق قوانین علم بیوشیمی ،
هیدروکسیل متصل به کربن ما قبل آخر رو در نظر می گیریم ،
که اینجا منظور هیدروکسیل متصل به کربن شماره پنج است ،
همانطورکه در ساختار می بینید ،
جهت هیدروکسیل مربوطه به طرف بالاست ،
چپ .... بالا ، بالا .... چپ ،
لذا در حالت خطی به طرف چپ بوده و لذا قند ما از نوع
L
می باشد ،
پس پازل ما کامل شد و حل شد ،
ساختار مربوطه
Beta – L - Fructopyranose
می باشد .
البته دقت کنید وقتی که اخرین کربن یعنی کربن شماره 6 ،
آزاد و بیرون از حلقه باشد ،
با گروه CH2OH
قضاوتتان را در مورد
L&D
انجام می دهید ،
مثلا در این ترکیب نمیشه این کار رو کرد چون کربن شماره شش خودش درگیر در حلقه شده ،
اما مثلا در
D - Glucose
متیل هیدروکسی ( همان گروه اشاره شده در فوق ) بیرون از حلقه است ،
و در صورتی که جهتش به طرف بالا باشد ، ایزومر را D در نظر بگیرید ،
در غیر این صورت نوع ایزومر را L در نظر بگیرید .
به عنوان تمرین برید و این موضوع رو بررسی کنید .
توجه :
چنانچه سوالی یا پیشنهاد یا نظری داشتید ، سپاسگزار میشم با من در میان بگذارید ،
پس مرا از نظرات ارزشمندتان بهره مند سازید .
امیرمهدی ایمانزاده